راستی آزمایی دریای آرال باردیگر جان گرفت ماجرا از چه قرار است؟ به گزارش خرید و فروش حیوان خانگی، دریای آرال زمانی یکی از بزرگ ترین پهنه های آبی جهان بود؛ بعد در چند دهه حدودا ناپدید شد و به نمادی جهانی از یک فاجعه زیست محیطی تبدیل شد. حالا خبرهای تازه از قزاقستان از افزایش باردیگر آب، کاهش شوری و ادامه برگشت حیات به بخش شمالی آرال حکایت دارد. اما آیا می توان گفت آرال نجات پیدا کرده است؟ الهه جعفرزاده: انتشار خبری در رابطه با بازگشت آب و حیات به دریای آرال در یکی از صفحات علمی و آگاهی بخش اینستاگرامی، بار دیگر نام این دریاچه را به میان آورد؛ جایی که یکی از مشهورترین فجایع محیط زیست قرن بیستم در آن رقم خورد. راستی آزمایی داده های رسمی نشان میدهد اصل ماجرا درست است، اما نه به آن سادگی که در شبکه های اجتماعی روایت می شود.تصاویر کشتی های زنگ زده ای که وسط بیابان رها شده اند، سال ها یکی از نمادهای فاجعه محیط زیستی بودند. دریای آرال که زمانی چهارمین دریاچه بزرگ جهان بود، از دهه ۱۹۶۰ به علت انحراف گسترده آب رودخانه های آمودریا و سیردریا برای کشاورزی، به سرعت کوچک شد. با افزایش شوری آب، اکوسیستم آن فروپاشید و صنعت ماهیگیری منطقه هم حدودا از بین رفت. ناسا گزارش می دهد که برداشت ماهی تا سال ۱۹۷۷ حدود ۷۵ درصد کاسته شده بود و در اوایل دهه ۱۹۸۰ صنعت ماهیگیری تجاری عملا نابود شد.برای دهه ها نمونه ای حدودا تمام عیار از این بود که چطور یک تصمیم انسانی می تواند یک اکوسیستم را در چند دهه به مرز نابودی برساند. ولی حال خبری از همان منطقه آمده که روایت را کمی تغییر می دهد: آب به دریای آرال برگشته، شوری کاسته شده و ماهیگیری باردیگر رونق گرفته است.آیا آرال واقعا زنده شده؟ و مهم تر از آن، آیا این اتفاق نشان میدهد که فاجعه های زیست محیطی، حتی وقتی بسیار بزرگ به نظر می رسند، قابل جبران اند؟ ماجرا از چه قرار است؟بر اساس آخرین اعلام وزارت منابع آب و آبیاری قزاقستان، از اکتبر ۲۰۲۵ تابحال، حدود ۱.۴ میلیارد مترمکعب آب بوسیله رود سیردریا وارد بخش شمالی آرال شده است. حجم فعلی آب این بخش حدود ۲۳.۵ میلیارد مترمکعب اعلام شده و شوری آب هم نسبت به سال قبل حدود ۱۰ درصد کاسته شده و به ۷.۹ پرمیل رسیده است. دولت قزاقستان همینطور برنامه دارد تا انتهای سالجاری میلادی حدود ۱.۲ میلیارد مترمکعب آب دیگر به آرال شمالی منتقل کند. این اعداد به یک نکته مهم اشاره دارند: احیای آرال متوقف نشده است.حتی هم زمان با سعی برای بازگرداندن آب، برنامه هایی برای احیای زمینهای خشک شده بستر آرال هم در جریان است. بانک جهانی در گزارشی در مارس ۲۰۲۶ از ایجاد نهالستان هایی برای تولید میلیونها نهال ساکساول و دیگر گونه ها آگاهی داده است؛ درختانی که مقرر است روی بستر خشک شده دریا کاشته شوند تا به تثبیت خاک و کاهش گردوغبار و نمک کمک کنند.آرال شمالی چه طور باردیگر جان گرفت؟بخشی از این تغییر به پروژه ای برمی گردد که در سال ۲۰۰۵ با حمایت بانک جهانی و دولت قزاقستان اجرا شد. با ساخت سد کوکارال، بخش شمالی آرال از قسمت جنوبی جدا شد تا آب رود سیردریا در آن باقی بماند. نتیجه، افزایش سطح و حجم آب، کاهش شوری و فراهم شدن باردیگر شرایط برای زیست آبزیان بود؛ به صورتی که بر اساس گزارش بانک جهانی، تولید ماهی در این منطقه بعد از اجرای پروژه بیشتر از سه برابر شد.اما این موفقیت را نباید با احیای کامل دریای آرال اشتباه گرفت. آن چه امروز شرایط بهتری دارد، به طور عمده آرال شمالی است؛ در حالیکه بخش بزرگی از آرال جنوبی همچنان با خشکی، شوری، تبخیر شدید و تخریب اکولوژیک روبه روست و احیای آن بسیار دشوارتر است. به همین دلیل، دیدن آب، ماهی و قایق در تصاویر جدید آرال به مفهوم بازگشت این دریا به وضعیت گذشته نیست؛ بلکه نشان میدهد قسمتی از یک اکوسیستم حدودا فروپاشیده، هنوز ظرفیت بازسازی دارد.آیا همه فجایع محیط زیست قابل جبران اند؟نمی توان به قطع پاسخ مثبت یا منفی داد؛ اما شایان ذکر است که قسمتی از خسارت های محیط زیستی می توانند برگشت پذیر باشند، اگر روند تخریب متوقف شود و مدیریت علمی و طولانی مدت وجود داشته باشد.در آرال، افزایش آب تنها یک عدد روی نمودار نیست. کاهش شوری می تواند به بازگشت گونه های آبزی کمک کند؛ آب بیشتر می تواند تالاب ها را باردیگر فعال کند و ماهیگیری را به زندگی مردم برگرداند. از طرف دیگر، کاشت پوشش گیاهی روی بستر خشک شده می تواند از حرکت گردوغبار نمکی پیشگیری کند.اما طبیعت ماشین نیست که بتوان آنرا به تنظیمات کارخانه برگرداند. بعضی گونه ها از بین رفته اند، برخی زیستگاه ها تغییر کرده اند و بخشهایی از بستر خشک شده همچنان منشا گردوغبار و نمک هستند. احیای یک اکوسیستم ممکنست دهه ها بطول بیانجامد و حتی در بهترین حالت، نتیجه دقیقا شبیه گذشته نباشد.شاید به این علت بتوان گفت این خبر بیشتر از آن که به احیای یک دریا بپردازد، بر محدود کردن یک فاجعه تاکید دارد. آرال هنوز به اندازه گذشته زنده نیست؛ اما آب برگشته، ماهی برگشته، قسمتی از اقتصاد محلی برگشته و حالا حتی روی بستر خشک شده آن درخت می کارند. این یعنی خسارت محیط زیستی همیشه حکم پایان را ندارد؛ گاهی اگر انسان بموقع مسیرش را عوض کند، طبیعت فرصت پیدا می کند قسمتی از راه برگشت را خودش بپیماید.۴۷۲۳۲ منبع: خرید و فروش حیوان خانگی 1405/05/28 18:34:46 0.0 / 5 3 تگهای خبر: آب , پوشش گیاهی , ثبت , دام این مطلب را می پسندید؟ (0) (0) X تازه ترین مطالب مرتبط پیش بینی وضعیت هوا طی ۳ روز آینده فرشته ای در آخرین سنگر زاینده رود هشدار هواشناسی برای 15 استان گزارش یک مسئول سازمان هواشناسی در رابطه با وضعیت هوا طی روزهای آینده نظرات بینندگان در مورد این مطلب نظر شما در مورد این مطلب نام: ایمیل: نظر: سوال: = ۶ بعلاوه ۲