زلزله 5 و دو دهم ریشتری که زلزله نبود فاجعه هیمالیا از دل یخ ها

به گزارش خرید و فروش حیوان خانگی، آن چه در ابتدا یک زلزله ۴.۴ ریشتری در مرز تبت و نپال تصور می شد، خیلی زود چهره دیگری پیدا کرد؛ لرزه ای که روی لرزه نگارها به ثبت رسید اما منشا آن در اعماق زمین نبود، بلکه از فروپاشی عظیم یک یخچال طبیعی در ارتفاعات هیمالیا سرچشمه گرفته بود.

به گزارش خرید و فروش حیوان خانگی به نقل از خبر آنلاین، به قول مهدی زارع، استاد پژوهشگاه زلزله شناسی، این رخداد نمونه ای هشداردهنده از دستاوردهای گرمایش زمین و ناپایداری یخچال های ارتفاعات هیمالیاست؛ جایی که فروپاشی یک توده عظیم یخ و سنگ، زنجیره ای از بهمن، سیل و زمین لغزش را به راه انداخت.
استاد پژوهشگاه زلزله شناسی، ضمن اشاره به رخداد ۲۶ اوت ۲۰۲۶ در مرز چین و نپال می گوید در ساعات اولیه، تصور می شد زمین لرزه ای با بزرگای ۴.۴ در منطقه روی داده و همین زمین لرزه عامل آغازگر زمین لغزش و سیلاب بوده است.
او توضیح می دهد که با بررسی داده های بیشتر، این برداشت تغییر نمود و مشخص شد لرزه ثبت شده منشاء زمین ساختی نداشته است، بلکه بنابراین فروپاشی عظیم یک یخچال طبیعی و ریزش حجم بزرگی از یخ، سنگ و واریزه به وجود آمده است.
به قول زارع، شدت این فروپاشی به اندازه ای بوده که برخورد توده عظیم یخ و سنگ با دیواره کوه، انرژی لرزه ای قابل توجهی تولید کرده و این رویداد در لرزه نگارهای جهانی به شکل رخدادی با بزرگای حدود ۵.۲ ثبت شده است. این استاد پژوهشگاه زلزله شناسی تاکید می کند که بنابراین، آن چه در ابتدا «زلزله» تصور می شد، در واقع پیامد یک فروپاشی عظیم یخچالی بوده است؛ رخدادی که بعد از آن مجموعه ای از مخاطرات طبیعی را بدنبال داشت.
سد چند دقیقه ای که به دیوار آب تبدیل شد زارع با تشریح روند وقوع حادثه می گوید سقوط توده عظیم یخ و سنگ، برای مدت کوتاهی مسیر رودخانه لِهِنده خولا را مسدود کرد و یک سد طبیعی از آوار به وجود آورد.
به قول او، این سد موقت تنها چند دقیقه دوام آورد و بعد از شکستن، حجم عظیمی از آب، گل ولای و واریزه را بسمت پایین دست روانه کرد؛ سیلابی که در دره های محدود توانست ارتفاع آب رودخانه را تا حدود ۸۰ متر بالاتر از سطح عادی افزایش دهد.
این جریان در ادامه به رودخانه بوتِه کوشی و سپس به پایین دست رودخانه تریشولی رسید و بخشهایی از مناطق راسووا، نواکوت و دادینگ در نپال را تحت تاثیر قرار داد.
گرمایش زمین؛ حلقه اصلی زنجیره فاجعه زارع ضمن اشاره به این که علت اصلی این رخداد را باید در تغییرات اقلیمی و گرم شدن هیمالیا جست وجو کرد، می گوید: افزایش دما در ارتفاعات بالا سبب شده یخچال های طبیعی با سرعت بیشتری تخریب شوند و پایداری ساختاری دامنه ها و توده های یخی کاهش پیدا کند.
او توضیح می دهد که یخ دائمی در ارتفاعات کوهستانی مانند نوعی «چسب» عمل می کند و توده های سنگی و یخی را در کنار یکدیگر نگه می دارد؛ بدین سبب با افزایش دما و ذوب این لایه های منجمد، پایداری ساختار کوهستانی کاسته می شود و احتمال جدا شدن ناگهانی توده های بزرگ یخ و سنگ افزایش خواهد یافت.
به قول این استاد پژوهشگاه زلزله شناسی، یخچال های هندوکش و هیمالیا از سال ۲۰۰۰ با سرعت قابل توجهی درحال از دست دادن یخ هستند و افزایش دمای منطقه، شرایط را برای وقوع رخدادهای ناگهانی و چندمخاطره ای فراهم نموده است.
نقش ال نینو در تشدید شرایط زارع ضمن اشاره به شرایط اقلیمی سال ۲۰۲۶ می گوید: چرخه های اقلیمی همچون ال نینو نیز می توانند با تغییر الگوهای گردش جو، شرایط دمایی و بارشی منطقه را تحت تاثیر قرار دهند.
به قول او، ال نینو می تواند در بخشهایی از جنوب آسیا و فلات تبت سبب افزایش دما شود و هم زمان شرایط بارشی نامنظم، بارشهای شدید موضعی و موج های گرما را بوجود آورد.
او تاکید می کند که قرار گرفتن یخچال های گرم و ناپایدار در معرض افزایش دما و سپس بارشهای شدید می تواند روند ذوب و شکستگی زیر توده های یخی را سرعت ببخشد و احتمال فروپاشی ناگهانی را افزایش دهد.
فاجعه ای فراتر از یک سیل این استاد پژوهشگاه زلزله شناسی ضمن اشاره به ابعاد حادثه می گوید: آن چه در نپال رخ داد صرفا یک سیلاب نبود، بلکه یک رخداد چندمخاطره ای بود که با فروپاشی یخچال شروع شد و در ادامه بهمن یخ و سنگ، انسداد موقت رودخانه، شکست سد طبیعی، سیلاب و زمین لغزش را بدنبال داشت.
در اولین ۲۴ ساعت، بیشتر از ۲۷۰ مورد مرگ در نپال و سه مورد مرگ در منطقه تبت چین گزارش شد و صدها نفر نیز مفقود شدند. شمار قابل توجهی از مفقودان را گردشگران و زائرین خارجی، بخصوص مسافران هندی، تشکیل می دادند.
به قول زارع، دست کم ۱۹ پل اصلی و ده ها کیلومتر از جاده های منتهی به مرز نیز بر اثر سیلاب و واریزه تخریب شد. خسارت های واردشده به زیرساخت های حمل و نقل بیشتر از ۱۵ میلیارد روپیه نپال ارزیابی شده و بخش برق آبی این کشور نیز با لطمه های گسترده روبه رو شده است.
گذرگاه مرزی راسواگادی نیز عملا از بین رفت و شماری از روستاها و مراکز تجاری واقع در راه رودخانه، همچون تیمور، سیافروبسی و بازار تریشولی، زیر گل ولای و سنگ مدفون شدند.
هیمالیا؛ اخطار بزرگ تغییر اقلیم زارع در جمع بندی این رخداد باور دارد تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیتهای انسانی، احتمال بروز چنین فروپاشی هایی را افزایش داده است. از نگاه او، افزایش دما در ارتفاعات هیمالیا نه فقط سبب عقب نشینی یخچال ها می شود، بلکه پایداری لایه های منجمد و توده های سنگی را نیز می کاهد.
به قول این استاد پژوهشگاه زلزله شناسی، آن چه در نپال رخ داد می تواند نمونه ای از تغییر ماهیت مخاطرات طبیعی در مناطق کوهستانی باشد؛ یعنی رخدادی که شاید در گذشته تنها یک فرآیند طبیعی در مقیاس محدود تلقی می شد، حالا تحت تاثیر گرمایش زمین می تواند به فاجعه ای زنجیره ای و مرگبار تبدیل گردد.
او تاکید می کند که فاجعه نپال را نمی توان صرفا یک حادثه ناگهانی و منفرد دانست؛ بلکه باید آنرا در چهارچوب روند طولانی مدت گرم شدن زمین و کاهش پایداری یخچال های هیمالیا بررسی کرد؛ روندی که می تواند در آینده نیز احتمال بروز رخدادهای مشابه را افزایش دهد.

منبع: petfind.ir

1405/06/06

12:40:30

0.0 / 5

تگهای خبر: آب , اقلیم , انرژی , بارش

این مطلب را می پسندید؟

(0)

تازه ترین مطالب مرتبط

نظرات بینندگان در مورد این مطلب

نظر شما در مورد این مطلب

نام:

ایمیل:

نظر:

سوال:

= ۷ بعلاوه ۳