رابطه میان تنوع زیستی و صلح و امنیت باید دوسویه باشد

به گزارش خرید و فروش حیوان خانگی، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست اظهار داشت: رابطه میان تنوع زیستی، صلح و امنیت باید رابطه ای دوسویه باشد.

به گزارش خرید و فروش حیوان خانگی به نقل از مهر، شینا انصاری، در پنل تخصصی تنوع زیستی و صلح؛ محافظت از محیط زیست در هنگام تعارضات مسلحانه اظهار داشت: رابطه میان تنوع زیستی، صلح و امنیت باید رابطه ای دوسویه باشد.
متن سخنرانی معاون رئیس جمهوری و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، در پنل تخصصی تنوع زیستی و صلح؛ محافظت از محیط زیست در هنگام تعارضات مسلحانه که با حضور نیکول پاشینیان نخست وزیر ارمنستان و مدیران نهادهای محیط زیستی ملل متحد انجام شد.
«رابطه میان تنوع زیستی و صلح، از دیدگاه من صرفا مساله ای اخلاقی یا سیاسی نیست؛ بلکه موضوعی بنیادین در حوزه حکمرانی محیط زیست، حقوق بین الملل و امنیت انسانی به حساب می آید.
در چارچوب کنوانسیون تنوع زیستی، ما عمدتا عواملی همچون تغییر کاربری اراضی، تخریب زیستگاه ها، آلودگی، بهره برداری ناپایدار از منابع طبیعی و تغییرات اقلیمی را بعنوان مهم ترین عوامل محرک کاهش تنوع زیستی مورد توجه قرار می دهیم.
با این حال، عامل دیگری هم وجود دارد که شایسته است در این معادله، توجه بسیار بیشتری به آن شود: فروپاشی صلح و وقوع مخاصمات مسلحانه.
جنگ می تواند چندین عامل محرک کاهش تنوع زیستی را بطور هم زمان و با شدتی ویرانگر فعال کند. دستاوردهای آن، از تخریب مستقیم زیستگاه ها و وقوع آتشسوزی های گسترده گرفته تا آلودگی خاک و آب، انتشار مواد خطرناک، جابه جایی جمعیت های انسانی، اختلال در مدیریت مناطق حفاظت شده و تضعیف ظرفیتهای ملی برای پایش و محافظت از طبیعت را در بر می گیرد.
جمهوری اسلامی ایران این حقیقت را نه صرفا در سطح نظری، بلکه برمبنای تجربه مستقیم خود بیان می کند. ما در سالهای اخیر، دستاوردهای چنین شرایطی را از نزدیک تجربه کرده ایم.
در جریان جنگ ۱۲ روزه سال ۲۰۲۵، شماری از مناطق حفاظت شده ایران هم از حملات و دستاوردهای ناشی از درگیری ها تاثیر پذیرفتند.
بر اساس ارزیابی های انجام شده، سیزده منطقه حفاظت شده و هزاران هکتار از عرصه های طبیعی، بخصوص در گستره رشته کوه زاگرس، گرفتار صدمه شدند و تحت تاثیر آتشسوزی ها قرار گرفتند.
با این حال، ابعاد حقیقی خسارت بسیار فراتر از تعداد هکتارهای سوخته یا تخریب شده است.
در جریان جنگ تجاوزکارانه اخیر ایالات متحده آمریکا و رژیم اسرائیل ضد ایران، آسیب پذیری اکوسیستم های خلیج فارس در مقابل آلودگی های ناشی از خسارت به تأسیسات نفت و گاز، آتشسوزی ها و انتشار آلاینده ها بار دیگر آشکار شد.
خلیج فارس دریایی نیمه بسته، کم عمق و از نظر محیط زیستی بسیار حساس است.
صخره های مرجانی، جنگلهای حرا، زیستگاه های ساحلی و تنوع گسترده جانداران آبزی این پهنه آبی، از ارزش محیط زیستی بالایی برخوردار می باشند. افزون بر این، این اکوسیستم ها ارتباطی مستقیم با امنیت غذایی و معیشت میلیونها نفر در سرتاسر منطقه دارند.
در چنین شرایطی، هیچ حادثه آلودگی را نمی توان صرفا مساله ای محلی تلقی نمود.
آلاینده ها امکان دارد به واسطه جریان های دریایی منتقل شوند، وارد زنجیره غذایی گردند و زیستگاه هایی را تحت تاثیر قرار دهند که در فاصله قابل توجهی از محل اولیه حادثه قرار دارند.
از این منظر، محکومیت اقدامات تجاوزکارانه و پاسخگو ساختن متجاوز باید فراتر از ابعاد سنتی صلح و امنیت بین المللی باشد.
امنیت بوم شناختی هم باید بعنوان یکی از ابعاد جدایی ناپذیر امنیت منطقه ای به رسمیت شناخته شود.
یکی از درسهای مهمی که از تجربه اخیر خود آموخته ایم، لزوم تفکیک روشن تر میان خسارت به زیرساخت ها و خسارت به طبیعت است.
اما انقراض یک گونه، از دست رفتن یک جمعیت ژنتیکی متمایز یا فروپاشی یک زیستگاه منحصربه فرد امکان دارد غیرقابل بازگشت باشد.
به همین دلیل، ارزیابی دستاوردهای مخاصمات مسلحانه باید نگاهی را در پیش گیرد که در آن، خسارات محیط زیستی به شکل مستقل، علمی و در یک بازه زمانی طولانی مدت بررسی شوند.
چنین ارزیابی هایی نباید صرفا به میزان تخریب فیزیکی محدود بمانند، بلکه باید کاهش تنوع زیستی، تخریب زیستگاه ها، صدمه به خدمات اکوسیستمی، آلودگی خاک و آب و خسارت به منابع ژنتیکی را هم در بر گیرند. این
جامعه بین المللی باید سازوکارهای مؤثرتری برای پایش، مستندسازی، ارزیابی و جبران خسارات محیط زیستی ناشی از مخاصمات مسلحانه بوجود آورد.
کشورهای غرب آسیا و جنوب غرب آسیا با فشارهای فزاینده محیط زیستی، همچون تغییرات اقلیمی، کمبود آب، بیابان زایی، کاهش منابع طبیعی و افزایش فشار بر اکوسیستم ها مواجه اند؛ آن هم در حالی که بازهم با بحران های امنیتی مستمر دست وپنجه نرم می کنند.
در چنین شرایطی، جنگ می تواند دستاوردهای بحران های محیط زیستی را تشدید کند و آسیب پذیری جوامع و اکوسیستم ها را افزایش دهد.
بنابراین، رابطه میان تنوع زیستی، صلح و امنیت را باید رابطه ای دوسویه دانست.
صلح برای طبیعت ضروری است؛ و حفاظت مؤثر و مسئولانه از طبیعت هم می تواند به نوبه خود در تقویت صلح نقش آفرین باشد.
همکاری در زمینه رودخانه های مشترک، تالاب ها، دریاها، گونه های مهاجر و منابع ژنتیکی می تواند فرصتهای ارزشمندی برای گفتگو، اعتمادسازی و گسترش همکاری میان کشورها فراهم آورد.
من بر این باورم که دقیقا در همین نقطه است که دیپلماسی محیط زیستی می تواند به ابزاری برای دیپلماسی صلح تبدیل گردد.
ما باید در اجرای کنوانسیون تنوع زیستی، توجه بیشتری به مبحث صلح و مخاصمات مسلحانه داشته باشیم.
همچنین باید محافظت از تنوع زیستی در جریان مخاصمات مسلحانه را قسمتی از مسئولیت مشترک نهادهای جهانی به رسمیت بشناسیم.
صلح چیزی فراتر از نبود جنگ است؛ صلح شرط اساسی تحقق امکان محافظت از حیات است.
و محافظت از تنوع زیستی، به معنای محافظت از خودِ حیات است.
اگر می خواهیم به اهداف کنوانسیون تنوع زیستی نائل شویم، باید برای تحقق صلح هم تلاش نماییم.
زیرا امکان دارد یک جنگ در عرض چند روز یا چند هفته پایان یابد، اما دستاوردهای آن برای طبیعت می تواند دهه ها ادامه پیدا کند.»

منبع: خرید و فروش حیوان خانگی

1405/07/25

13:20:00

0.0 / 5

تگهای خبر: آب , آلودگی , اقلیم , انقراض

این مطلب را می پسندید؟

(0)

تازه ترین مطالب مرتبط

نظرات بینندگان در مورد این مطلب

نظر شما در مورد این مطلب

نام:

ایمیل:

نظر:

سوال:

= ۲ بعلاوه ۳